DEPREM
İnsanların ve doğanın en zamanı belirsiz felaketlerinden biri
olarak görülen deprem, olduğu anda ve sonrasında yaşananlarıyla büyük bir doğal
afet olarak görülmektedir. Depremler, her an şiddetle, aniden ve bir ön uyarı olmadan
günün her saati oluşabilirler. Eğer deprem nüfusun yoğun olduğu bir bölgede oluşursa,
ciddi hasar, yaralanma ve ölüme neden olabilmektedir. Deprem esnasında güvenlikle
ilgili garantili bir şekil ya da metod olmamasına rağmen, bir çok riski tanımlayarak
ve bilgi edinerek doğru davranış ve hazırlıkları oluşturma, depremde görülen zararları
ciddi oranda azaltmaktadır.
Artçı sarsıntı: İlk depremin ardından gelen ve
daha az şiddetli olarak oluşan sarsıntılardır.
Deprem: Beklenmedik anda yerın altında kitlesel
olarak hareketlerin ya da yer sarsıntılarının, çeşitli salınımlarla yeryüzünde hissedilmesidir.
Devamı...
SEL
En sık görülen afetlerden biri olan sellerin karakteristikleri
her zaman aynı değildir. Bazı seller yavaş gelişirken, diğerleri, ani seller gibi,
yağışın olacağı gözlemlenemeden dahi birkaç dakika içinde gelişebilir. Ayrıca, seller
bir mahalle ölçeğinde, lokal, olabileceği gibi, çok daha geniş alanlarda da etkili
olabilir.
Ani seller, aşırı yağışların başlamasından itibaren dakikalar
ya da saatler içerisinde oluşabileceği gibi baraj ya da setlerden kaynaklanan sorunlardan
ya da buz ya da kar örtüsünün hızlı bir şekilde erimeye başlamasıyla da oluşabilir.
Beraberlerinde genellikle kayalar, çamur ve diğer kalıntıları taşırlar. Nehirler
gibi su kaynaklarının aşırı yağış ya da setlerden kaynaklı sorunlar sebebiyle yataklarında
yükselip taşmaları da (taşkın) çevrenin sel sularıyla kaplanmasına sebep olur. Yağışın
ya da kar erimelerinin drenaj sistemlerinin kapasitesini geçmesi durumunda da görülürler.
Devamı...
TSUNAMİ
Tsunami, yerkabuğunda yaşanan olası bir deprem ya da yer hareketinin
deniz suyunu hareketlendirdiği etkiye verilen addır.
Bu etki açık denizde olan bir yer hareketinin kilometrelerce mesafeden,
dalgalar ile kıyılara kadar ilerlemesine neden olur. Tsunami, dev boyutta rüzgar
ile oluşan dalgalardan farklı olarak deniz suyunun hızlı ve ani yükselişi olarak
kıyıya vurur.
Tsunami ile ilgili Türkiye'de ciddi calışmalar olmayışının sebebi,
ülkemizin bu tür bir afete zemin yaratan açık denize kıyısı olmamasıdır.
Devamı...
YANGIN
Yangın birçok doğal afet arasında en tehlikeli ve statiksel olarak
vaka başına en fazla can kaybı yaşanan afettir. Diğer yandan yangın tedbir alınmasıyla
birlikte de en fazla hayatta kalma ve zararı minimuma indirme imkanı yakaladığımız
bir afet türüdür. Yangınlarla doğada yüz yüze kalmanın ötesinde, bulunduğumuz her
yaşama alanında da karşılaşabiliriz. Yangın ilk etkisini 5 dakika içerisinde gösterdiğinden
en hızlı müdahale gerektiren afet türüdür. Doğada oluşacak yangın felaketlerinde
de yangın oluşumunu önleyici tedbirleri uygulama zorunluluğu bulunmaktadır. Çok
genel bir yaklaşımla yangın; oksijen, yakıt ve ateş üçlemesinin kontrolsüz olarak
bir araya geldiği herhangi bir anda gerçekleşir. Yangının en büyük ve zarar verici
ilk çıktısı dumandır. Duman yanan yakıtın türüne göre değişken miktarlarda zehir
ihtiva eder. Bu zehir tüm canlıları etkilemektedir. Dolayısıyla tüm tedbirler dumandan
etkilenmeme ve dumanı oluşturan alevi söndürme odaklı olarak planlanır.
Devamı...
HORTUM
Hortum, kümülüs bulutları ile bağlantılı olarak silindir şeklinde
dönerek gezen bir rüzgar türüdür. Bulutlardan yere kadar uzanan hortum büyük ve
yıkıcı güce sahip olan bir doğa felaketidir. Hortumlar hakkındaki ilk bilimsel teori
1917 yılında Alfred Wegener tarafından üretilmiştir ve bu teori günümüzde de doğru
olarak kabul edilmektedir.
Bir denizin ya da gölün üzerinde meydana gelen bir hortum, yerden
emdiği sular ile bir "Su hortumu" oluşturur. Bir hortumun oluşması ve meydana gelmesi
çok karmaşıktır ve hala tatmin edici bir bilimsel açıklama ortaya sürülememiştir.
Ayrıntılara yönelik soruların hepsi cevaplandırılamamış olmasına rağmen, bir hortumun
mekanik özellikleri iyi tanınmaktadır. Belli koşullar altında dünyanın her yerinde
ve her zaman hortumlar oluşabilir.
Devamı...
YILDIRIM
Bir gökyüzü olayı olan yıldırım, zararsız etkisi olabileceği gibi
oluştuğu gökyüzünden fiziksel olarak yeryüzüne geçiş yaptığı için kontrollü olarak
yönlendirilmesi gereken bir doğa olayıdır.
Yıldırımın oluşması: Mevsime ve hava durumuna
bağlı olarak yeryüzünün ısısı ile gökyüzü arasındaki ısı farkları ve bulut türleri
yıldırımı oluşturan şartlardır.
CB (cumulonimbus) adlı bulut türü yağmura dönüşürken ayrı iki
kutup barındıran CB bulutlarının ayrı grupları arasında zıt kutupların teması ile
farklı şiddetlerde ışık oluşur. Bu ışık patlamalarının havada bulutlar arası elektrik
geçişleriyle oluşanlarına şimşek, elektriğin toprağa ulaşmasıyla oluşana da yıldırım
adı verilir.
Devamı...
HEYELAN
Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden
oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı
ve dışa doğru hareketidir. Kayalardan, döküntü örtüsünden veya topraktan oluşmuş
kütlelerin, çekimin etkisi altında yerlerinden koparak yer değiştirmesine heyelan
denir.
Bazı heyelanlar büyük bir hızla gerçekleştikleri halde bazı heyelanlar
daha yavaş gerçekleşirler. Heyelanlar yer yüzünde çok sık meydana gelen ve çok yaygın
bir kütle hareketi çeşididir ve aşınmada önemli rol oynarlar. Büyük heyelanlar aynı
zamanda topografyada derin izler bırakırlar. Türkiye'de en fazla görülen yerler
Karadeniz Bölgesi'nde özellikle Doğu Karadeniz şerididir. Bazı kötü etkileri de
vardır.
Devamı...
Kimyasal Biyolojik Radyolojik Nükleer
Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer maddeler sadece savaş
ortamlarında değil, terörist gruplar tarafından kullanılmasının yanında, teknolojik
kazalar ve afetlerde de insan yaşamını tehdit etmektedir. Kitlesel imha tesiri de
olan bu tehditlere karşı korunabilmek için özelliklerini, etkilerini, tedavi ve
korunma biçimlerini öğrenmek gerekmektedir.
İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri, Sivil Savunma Arama ve Kurtarma
Birlikleri gerek hazırlık için eğitim, gerekse müdahale için birimlerini oluşturmuştur.
Devamı...
